Wspólne posiedzenie komisji stałych Rady Gminy Wąsewo jakie odbyło się w dniu 26 stycznia br. na którym omawiano m.in. sprawy związane z zewnętrznymi uwarunkowaniami funkcjonowania oświaty gminnej najwyraźniej mocno poruszyło opinię publiczną gdyż w dyskusji, która od tamtego posiedzenia nieprzerwanie trwa da się słyszeć wiele nieprawdziwych informacji a nawet oskarżeń o zamach na naszą gminną oświatę.

 

Pozwólcie Państwo zatem że tą drogą przedstawię istotę problemu, wyjaśnię co analizują władze gminy w obszarze oświaty o czym rozmawiają oraz przedstawię propozycję rozwiązań problemów jakie zdiagnozowano.

Zanim jednak to uczynię chciałbym jednoznacznie i zdecydowanie oświadczyć że w wyniku przedmiotowych analiz i rozmów nie zapadła decyzja o likwidacji którejkolwiek z funkcjonujących na terenie gminy szkół. Zobowiązano natomiast wójta do przedstawienia konkretnych rozwiązań zmniejszenia deficytu finansowego oświaty, który zaczyna przybierać coraz większe rozmiary a zapowiadane działania Rządu RP w zakresie finansowania oświaty nie poprawią sytuacji wręcz przeciwnie jeszcze bardziej ją pogarszają.

 

Funkcjonująca obecnie na terenie gminy Wąsewo sieć szkół (3 publiczne szkoły podstawowe, 2 niepubliczne szkoły podstawowe, we wszystkich oddziały przedszkolne tzw. zerówki, 1 gimnazjum i 3 przedszkola) generuje wydatki budżetowe na poziomie bliskim 5 mln. Tegoroczne dochody oświatowe szacowane są na kwotę ok. 3,8 mln. zł z czego główna część to subwencja oświatowa z budżetu Państwa oraz dotacje z UE na przedszkole w Trynosach i z budżetu Wojewody w ramach programu Pomoc Państwa w zakresie dożywiania.

Różnica między wydatkami i dochodami to tzw. deficyt oświaty w wysokości 1,2 mln zł, który trzeba zabezpieczyć z dochodów własnych gminy a więc przede wszystkim z podatków. Przy dochodach własnych gminy rzędu 3,6 mln. (wykonanie w 2011 r.) kwota deficytu oświatowego jest znacząca. W takim stanie rzeczy oczywistym jest poszukiwanie przez władze gminy racjonalnych rozwiązań i optymalizacji wydatków gminy, która działa przecież po to aby zaspokoić potrzeby całej wspólnoty lokalnej.

 

Omawiany wyżej wątek oświatowy finansów samorządowych należy rozwinąć także o zapowiadane przez Ministra Finansów kolejne ograniczenia zaciągania zobowiązań w postaci dodatkowych reguł wydatkowych uzależnionych od kondycji finansowej samorządu. W tym aspekcie dodatkowego znaczenia nabiera tzw. nadwyżka operacyjna budżetu a więc kwota która pozostaje po wydatkach bieżących do których zaliczają się wydatki w oświacie. Jeżeli zatem nie zapanujemy nad wydatkami bieżącymi (do takich zaliczyć należy także finansowanie szkół) wówczas nadwyżka ta będzie się kurczyła pomniejszając w ten sposób kondycję finansową gminy, a co za tym idzie możliwości inwestycyjne. Sposób finansowania oświaty na poziomie gminy powiązany jest także bardzo mocno z czynnikami spoleczno-demograficznymi. Otóż subwencja oświatowa przeliczana jest bezpośrednio na dziecko. Liczba urodzeń w ostatnich latach systematycznie spada pomniejszając systematycznie subwencję oświatową a więc dochody gminy. Wydatki w oświacie na które składają się w zdecydowanej większości wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń systematycznie rosną za sprawą gwarancji płac Rządu RP i ochrony zawodu jaką daje uchwalona jeszcze w 1982 r, a więc w nieistniejącej już rzeczywistości ustrojowej, społecznej i cywilizacyjnej ustawa Karta Nauczyciela. Jednym słowem gmina zobowiązana jest do prowadzenia oświaty na poziomie gminy ale pozbawiona jest wpływu na główne wydatki tego obszaru, które stanowią wydatki osobowe. Uwarunkowania zewnętrzne oraz polityka Rządu RP, która w żaden sposób nie reaguje na te niekorzystne tendencje nie dają gwarancji na zahamowanie pogłębiających się deficytów oświatowych. I to jest właśnie istota problemu nad jakim przewija się publiczna dyskusja nie tylko w naszej gminie ale w całym kraju o czym zresztą słychać w masmediach. I dobrze, że taka dyskusja się toczy. Przykre jest jednak to, że większość dyskutantów nie próbuje chociażby zrozumieć i wczuć się w sytuację władz które chcąc wypełnić podstawowy obowiązek jaki nakłada na nie ustawa o samorządzie gminnym a więc zaspokajanie potrzeb wszystkich mieszkańców wspólnoty samorządowej ale w zamian za to chętnie podgrzewają atmosferę, Zachęcając do protestów, zbierania podpisów i innych podobnych działań niekonieczne pomocnych w sprawie.

 

Tymczasem władze naszej gminy, na wspomnianym na początku mojego listu posiedzeniu, nie podjęły żadnych kroków w kierunku likwidacji którejkolwiek placówki ale rozważały przekazanie prowadzenia dwóch szkół na terenie gminy innemu podmiotowi.

 

Możliwość taką stwarza ustawa o systemie oświaty która w artykule 5 ust. 5g mówi, że jednostka samorządu terytorialnego może, na podstawie uchwały organu stanowiącego oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, przekazać innemu podmiotowi szkołę liczącą nie więcej niż 70 uczniów.

Przekazanie to odbywa się w formie umowy cywilno prawnej. Przekazana szkoła nadal posiada status szkoły publicznej ale może funkcjonować na zasadach menadżerskich. W naszej gminie warunek dotyczący liczby dzieci wypełniają dwie placówki: w Rząśniku Włościańskim i w Brudkach Starych.

 

Podmiot, który zgodziłby się prowadzić taką placówkę otrzymywałby od gminy tyle samo środków ile gmina wydaje na ucznia w szkołach przez siebie prowadzonych.
Symulacje których dokonano wskazują, że byłaby to kwota zbliżona do 500 000 zł. Podmiot ten mając do „dyspozycji” takiej wielkości środki finansowe musiałby tak organizować zajęcia aby wypełnić podstawę programową określoną przez Ministerstwo Edukacji mając jednocześnie możliwość powiększania dotacji poprzez poszukiwanie środków na zewnątrz.

 

Jeszcze przed posiedzeniem komisji stałych Rady Gminy Wójt Gminy przedstawiał Dyrektorom Szkół spełniających kryterium liczby dzieci możliwości optymalizacji wydatków na oświatę zachęcając jednocześnie do przejęcia szkoły przez obecnie funkcjonującą radę pedagogiczną poszerzoną ewentualnie o przedstawicieli rady rodziców.

 

Takie też wnioski wypłynęły właśnie z posiedzenia komisji stałych Rady Gminy Wąsewo którzy potwierdzili konieczność zmniejszenia deficytu oświatowego oraz zobowiązali Wójta Gminy do przedstawienia jak najszybciej konkretnych rozwiązań. W związku z tym w najbliższym czasie odbędzie się szereg spotkań ze środowiskiem lokalnym, które powinny przynieść jakieś rozwiązania.

 

Pierwsze tego typu spotkanie odbędzie się z ciałem pedagogicznym we środę 15 lutego br. Kończąc ten i tak za długi list chciałbym raz jeszcze powtórzyć że nie podjęto żadnej decyzji na skutek której miało by dojść do likwidacji którejkolwiek szkoły. Proszę zatem o zachowanie spokoju, gdyż nic złego się nie dzieje. Nie możemy natomiast przechodzić obojętnie obok problemu, który ewidentnie występuje i nie ustaniemy w poszukiwaniu rozwiązań racjonalizujących wydatki oświatowe ale takich które nikogo nie ukrzywdzą.

Do tego potrzeba jednak zrozumienia, zgody i współpracy wszystkich członków naszej lokalnej społeczności.

 

z wyrazami szacunku

 

Wójt Gminy Wąsewo

Rafał Kowalczyk 

 

 

 

Źródło: UG. Wąsewo